Çiller
Çiller sistemləri böyük binalarda, kommersiya obyektlərində və sənaye proseslərində suyu və ya su-qlikol qarışığını soyudaraq mərkəzləşdirilmiş iqlimləndirmə yaradan HVAC avadanlıqlarıdır. Çiller tərəfindən hazırlanmış soyuq su nasoslar vasitəsilə fankoil qurğularına, hava emalı qurğularına və ya texnoloji avadanlıqlara ötürülür, burada mühitdən istiliyi qəbul etdikdən sonra yenidən çillerə qayıdır. Soyutma dövrəsində əsasən kompressor, buxarlandırıcı, kondensator və genişlənmə klapanı birlikdə işləyir: buxarlandırıcı su dövrəsindən istiliyi alır, kompressor soyuducu agentin təzyiqini yüksəldir, kondensator istiliyi xarici mühitə verir, genişlənmə klapanı isə soyuducu agenti növbəti dövr üçün aşağı təzyiqə hazırlayır. Çillerlər istiliyin xaric edilmə üsuluna görə əsasən hava ilə soyudulan və su ilə soyudulan modellərə bölünür. Hava ilə soyudulan çiller kondensator istiliyini ventilyatorlarla birbaşa xarici havaya ötürür, soyutma qülləsinə ehtiyac yaratmadığı üçün quraşdırılması və texniki xidməti daha sadə ola bilər. Su ilə soyudulan çiller isə istiliyi ayrıca kondensator su dövrəsinə verir və adətən soyutma qülləsi və ya quru soyuducu ilə birlikdə işləyir; düzgün layihələndirilmiş sistemlərdə yüksək enerji səmərəliliyi və böyük soyutma gücü təmin edə bilər. Çiller sistemləri biznes mərkəzləri, otellər, xəstəxanalar, ticarət mərkəzləri, istehsal müəssisələri, məlumat mərkəzləri və geniş sahəli obyektlərin soyudulmasında istifadə olunur. Uyğun çiller seçilərkən tələb olunan soyutma gücü, binanın istilik yükü, xarici hava temperaturu, su mənbəyinin mövcudluğu, quraşdırma sahəsi, səs tələbləri, tam və qismən yükdə enerji göstəriciləri, istifadə edilən soyuducu agent, avtomatlaşdırma imkanları və servis əlçatanlığı birlikdə qiymətləndirilməlidir. Peşəkar layihələndirmə, düzgün hidravlik balanslaşdırma və dövri texniki xidmət çiller sisteminin sabit işləməsinə, enerji sərfiyyatının idarə olunmasına və avadanlığın uzunmüddətli istismarına kömək edir.